Lo molibdèn, l'element de metal de transicion numèro 42 sus la taula periodica, a atirat una atencion considerabla per sas proprietats quimicas unicas e una granda varietat d'aplicacions. Son simbòl quimic es Mo, e mòstra un lustre metallic argentat- e es dur e duradís. Lo molibdèn es estable a temperatura ambienta, impermeable a l'aire e quimicament pas reactiu amb d'acids cloridrics o fluoridrics. Aquò lo rend indispensable dins de domenis nombroses.
Lo molibdèn, l'element de metal de transicion numèro 42 sus la taula periodica, existís subretot coma lo mineral natural de molibdenita (MoS2). Aquel mineral doç e negre es conegut dempuèi l'antiquitat, mas sa similitud amb de mineraus coma lo plomb, la galena e lo grafit a rendut malaisit de lo destriar amb precision. En grèc, "molybdos" significa plomb, e fins a la fin del sègle XVIII, los dos metals èran quitament venduts costat a costat sul mercat europèu coma mineral de molibdèn.
En 1779, Scheele demostrèt experimentalament que lo plomb o lo grafit e lo molibdèn son de substàncias distintas. Observèt que l'acid nitric aguèt pas cap de reaccion amb lo grafit, mas reagissiá amb lo mineral de molibdèn per produire una polvera blanca. De mai, quand l'acid nitric e una solucion alcalina foguèron bolhits e cristallizats, la sal precipitava. Scheele deduguèt qu'aquela polvera blanca èra en realitat un oxid de metal, oxid de molibdèn. Ensagèt de mesclar aquel oxid amb de carbon e de lo caufar a de temperaturas nautas, en produsent amb succès de molibdèn brut. Descobriguèt tanben que caufar lo molibdèn amb de sofre produsissiá de molibdèn encara mai pur.
En 1782, lo minaire suedés Elmo ensagèt un metòde novèl per extraire de molibdèn. Mesclèt de carbon, d'acid molibdic, e d'òli de lin per isolar amb succès lo molibdèn metallic del mineral de molibdèn. Lo nomenèt molibdèn, amb lo simbòl Mo. Aquesta descobèrta foguèt reconeguda pel quimista suedés de renom Berzelius, que non solament descobriguèt d'elements coma lo cèri, lo seleni, lo silici, lo tantal e lo tòri, mas tanben menèt una recèrca prigonda sus las proprietats del molibdèn.
Quand lo metal de molibdèn crema dins l'aire, emet una lusor daurada, e los ions de molibdèn dins d'estats d'oxidacion diferents mòstran de colors diferentas. Après mai de 100 ans d'exploracion, foguèt pas qu'en 1893 que Mawson fondèt una mescla de carbòni e de trioxid de molibdèn dins un forn electric, en produsent lo primièr metal fondut amb un contengut de molibdène de 92%-96%.
E mai se lo molibdèn foguèt descobèrt fa mai de 200 ans, son desvolopament e utilizacion a granda escala comencèron dins aqueste sègle, particularament dins las darrièras decennias. Lo molibdèn e sos aliatges an trobat una aplicacion generalizada dins de nombroses camps a causa de lor nauta resisténcia, lor bas coeficient d'expansion termica, lor excelenta conductivitat termica e electrica, e una resisténcia a la corrosion e al desgast excepcionala.
Lo molibdèn es subretot utilizat dins l'acièr aliat, l'acièr inoxidable, l'acièr d'aisinas, e la fonta, ont la demanda de molibdèn es nauta. L'addicion de molibdèn melhora significativament la resisténcia a la corrosion de l'acièr inoxidable, del temps que l'apond de molibdèn a la fonta melhora tanben sa resisténcia e sa resisténcia a l'usatge. De mai, los superaliatges a basa de niquèl- que contenon 18% de molibdèn an d'aplicacions importantas dins l'industria aeroespaciala. Lor punt de fusion naut, lor densitat bassa e lor coeficient d'expansion termica bas los fan ideals per la fabricacion de divèrses compausants de temperatura nauta.
Lo molibdèn es largament utilizat en electronica, inclusent dins de dispositius electronics coma de tubs d'electrons, de transistors e de rectificators. Lo fial de molibdèn pur a tanben d'aplicacions importantas dins los forns a nauta-temperatura, l'usinatge de descarga electrica (EDM), e lo talh de fial-. Lo molibdèn es tanben utilizat dins la fabricacion d'equipaments de ràdio e de rais X-, e tanben dins d'autras industrias d'aliatge e quimica.
Apondre de molibdèn als acièrs aliats pòt melhorar encara mai lor limit elastic, lor resisténcia a la corrosion e lors proprietats magneticas permanentas. L'oxid de molibdèn e los molibdats jògan un ròtle important coma catalisators dins las industrias quimicas e petrolièras. De mai, lo disulfur de molibdèn es un lubrificant crucial dins las industrias aeroespacialas e de maquinaria. Sa resisténcia unica al sofre li permet de catalizar l'idrogenacion del monoxid de carbòni a d'alcoòls jos cèrtas condicions.
L'aplicacion del molibdèn s'espandís de contunh, ara englobant una granda varietat de sectors, dont l'energia nucleara e l'energia novèla. Lo molibdèn es tanben un element oligoelement essencial per la creissença de las plantas e es crucial per la subrevida de las plantas. En agricultura, lo molibdèn es largament utilizat dins los engrais oligoelements per provesir de nutriments essencials per las plantas.
Lo molibdèn, un element que jòga un ròtle vital dins l'industria e l'agricultura, jòga tanben un ròtle dins lo còrs uman. La quantitat totala de molibdèn dins lo còrs d'un adulte es d'aperaquí 9 mg, amb lo fetge e los rens essent los organs amb las concentracions de molibdèn mai nautas. Val la pena de notar que Mo-99, un isotòp radioactiu del molibdèn, es utilizat dins los espitals per preparar lo tecneci-99. Lo tecneci-99, un isotòp radioactiu poderós, es sovent utilizat per l'imatgeriá d'organs intèrnes. Pendent l'imatgeria, Mo-99 es tipicament absorbit per la polvera d'oxid d'alumini e emmagazinat dins un recipient relativament pichon. A mesura que Mo-99 se descompausa, se convertís en Tecneci-99, qu'es alara utilizat pels diagnostics medicals.
La descobèrta del molibdèn remonta al sègle XIV, quand foguèt trobat pel primièr còp dins l'artesanat d'espasas samurai japonesas, entraïnant sas aplicacions militaras. En 1891, la companhiá francesa Snyder innovèt en utilizant lo molibdèn coma element aliatge per produire de placatge de blindatge contenent de molibdène, en s'aprofichant de sa densitat mai bassa (sonque la mitat de la del tungstène). Aquela descobèrta menèt al molibdèn a remplaçar gradualament lo tungstène dins fòrça aliatges d'acièr. Amb l'esclatament de la Primièra Guèrra Mondiala, l'ofèrta de ferrotungstène venguèt escassa, e la demanda de tungstène aumentèt dramaticament, çò qu'impulsèt encara mai l'utilizacion de molibdèn dins d'acièrs nauta-duretat e resistents als impactes. A causa de l'importància creissenta del molibdèn dins l'armada, los govèrns del mond entièr comencèron de lo considerar coma un metal estrategic. Al començament del sègle XX, las aplicacions del molibdèn s'èran espandidas per inclure la fabricacion d'artilhariá de fusadas resistenta a de temperaturas nautas e lo desvolopament de materials avançats coma los aliatges de tungstène e de molibdène. Lo molibdèn èra tanben largament utilizat dins de compausants de nauta qualitat per de vaissèls de guèrra, de fusadas e d'equipaments de nauta gama.
Los aliatges de molibdèn, aliatges non-ferroses compausats de molibdène combinats amb d'autres elements, an de compausants claus inclusent lo titani, lo zirconi, l'afni, lo tungstène e los elements de tèrra rara. Aquestes aliatges ofrisson una conductivitat termica excelenta, una bona conductivitat electrica, e una expansion termica bassa. Mostran una resisténcia excepcionala a de temperaturas nautas, anant de 1100 a 1650 grases, e ofrisson de proprietats de tractament superioras comparadas al tungstène. En consequéncia, los aliatges de molibdèn son largament utilizats dins una granda varietat d'aplicacions, inclusent la fabricacion de grasilhas e d'anòdes per de tubs d'electrons, de materials de supòrt per de fonts de lutz electrica, de matris de fosa e d'extrusion, e la construccion de compausants claus de las naus espacialas.
Pasmens, amb la fin de la Primièra Guèrra Mondiala, la demanda de molibdèn tombèt. Per afrontar aquel desfís, l'industria aviá urgentament besonh d'explorar de novèlas aplicacions. Urosament, lo novèl acièr d'aliatge de molibdèn bas- ganhèt l'acceptacion dins l'industria automobila, marcant una novèla èra dins la recerca e lo desvolopament del molibdèn dins de domenis coma l'acièr. A la fin de las annadas 1930, lo molibdèn èra largament utilizat coma matèria primièra dins divèrsas industrias, provesissent un sosten fòrt a l'expansion del mercat dels acièrs d'aisinas que contenon de molibdèn-. Los esfòrces de reconstruccion après la Segonda Guèrra Mondiala favorizèron mai la recerca e lo desvolopament del mercat dins las aplicacions industrialas del molibdèn.
Fins uèi, l'acièr aliat, l'acièr inoxidabla, l'acièr d'aisinas, e la fonta demòran las aplicacions principalas del molibdèn. Pasmens, amb los progrèsses tecnologics e lo desvolopament industrial, cresèm que las aplicacions del molibdèn contunharàn de s'espandir, contribuissent mai al progrès de la societat umana.
Lo molibdèn, un element clau, se tròba subretot dins lo granit dins la crosta terrèstra. Sos depauses minerals son relativament simples, constituits subretot de mineraus de sulfur. Donat son ròtle essencial dins l'armament militar, los païses màgers del mond l'an designat coma una resèrva minerala estrategica. Las resèrvas mineralas estrategicas son destinadas a assegurar la seguretat nacionala e a amassar de ressorsas mineralas relativament escassas dins mon país. Actualament, dètz païses del mond entièr an establit de sistèmas complets de resèrvas mineralas estrategicas. mon país se vanta d'abondantas resèrvas de molibdèn, que totalizan 8,6 milions de tonas (mesurats en molibdèn), que las resèrvas industrialas representan aperaquí 3,5 milions de tonas, en se classant fermament segond a nivèl mondial. Aquelas ressorsas son pas solament grandas e largament distribuidas, mas presentan tanben de depauses a granda escala e de còrs de mineral pauc prigonds e aisidament accessibles, qu'impactan prigondament lo mercat mondial del molibdèn. L'America del Nòrd a tanben de ressorsas de molibdèn abondiuas. Val la pena de notar que lo contraròtle de las ressorsas de molibdèn de mon país es mai avançat qu'aquel de las tèrras raras. Lo Ministèri de las Ressorsas Naturalas prevei actualament de designar lo molibdèn coma un mineral protegit, en implementant la gestion de la quòta minièra totala e en publicant d'objectius de quòtas minièras correspondents. Aquel movement senhala que lo molibdèn vendrà un autre mineral especial, en jonhent l'aur, lo tungstène, l'estanh, l'antimòni e las tèrras raras, per recebre una proteccion e una gestion especialas de l'estat.
